Kiszenie kapusty, grzybobranie i skrót wydarzeń z ogrodu

Ogólne zasady przygotowania domowej kiszonej kapusty, która opierają się na naturalnej fermentacji mlekowej, do której potrzebne są tylko dwa podstawowe składniki: kapusta oraz sól.
Proces ten jest prosty, ale wymaga zachowania czystości i odpowiednich proporcji.
⚖️ Podstawowe proporcje i składniki
• Kapusta: najlepiej wybierać późne, zimowe odmiany (są twardsze i mają więcej cukrów potrzebnych do fermentacji).
• Sól: kluczowa zasada to 15–20 g soli na 1 kg poszatkowanej kapusty (ok. 1 płaska łyżka stołowa).
Używaj wyłącznie soli kamiennej niejodowanej (np. kłodawskiej), ponieważ jod i antyzbrylacze mogą zaburzyć proces fermentacji.
• Dodatki (opcjonalnie): starta marchew (ok. 1-2 sztuki na kg), kminek, nasiona kopru, liście laurowe, ziele angielskie lub kawałki jabłek.

🥣 Instrukcja krok po kroku
Przygotowanie warzyw - oczyść główki kapusty z zewnętrznych, brudnych lub uszkodzonych liści. Przekrój je na części, wytnij głąb, a resztę drobno poszatkuj nożem, szatkownicą lub kup na targu już posztkowaną.
Jeśli dodajesz marchewkę, zetrzyj ją na grubych oczkach tarki.
Solenie i zmiękczanie
Wrzuć poszatkowaną kapustę (oraz marchewkę i przyprawy) do dużej miski lub czystej wanienki. Zasyp odmierzoną ilością soli i dokładnie wymieszaj.
Odstaw całość na około 20–30 minut. Sól wyciągnie z warzyw wodę, dzięki czemu kapusta zmięknie i puści dużo soku.
Układanie i ubijanie
Przełóż kapustę do wybranego naczynia – może to być kamionka, specjalna beczka lub po prostu duże, wyparzone szklane słoiki.
• Nakładaj kapustę partiami i bardzo mocno ugniataj ją dłonią, pięścią lub drewnianym tłuczkiem.
• Kapusta musi być upakowana tak ściśle, aby została całkowicie przykryta własnym sokiem. Brak dostępu tlenu zapobiega powstawaniu pleśni.
Na wierzchu kapusty połóż talerzyk lub czysty liść kapusty i docociąż go (np. wyparzonym kamieniem lub słoikiem z wodą), aby warzywa nie wypływały ponad poziom soku. Ja przełożyłem kapustę w małe słoiki i nie musiałem niczym dociskać (obciążać kapusty), bo w tak ciasnych słoikach kapusta niewypływa. Naczynie przykryj ściereczką lub luźno zakręć pokrywką (gazy fermentacyjne muszą mieć ujście).
Etapy fermentacji i przechowywanie
1. Fermentacja burzliwa (pierwsze 3–5 dni): Postaw naczynie w temperaturze pokojowej (ok. 18–22°C). Sok może lekko buzować i podchodzić do góry.
2. Odgazowywanie (przebijanie): Raz dziennie warto przebić kapustę do samego dna za pomocą czystego, drewnianego kija lub trzonka łyżki. Pozwoli to uwolnić zgromadzone gazy i zapobiegnie gorzknieniu kapusty. Po przebiciu ponownie mocno ją ugnieć, by sok zakrył wierzch.
3. Dojrzewanie (po ok. 7–14 dniach): Gdy kapusta osiągnie odpowiednio kwaśny smak, przenieś ją w chłodne miejsce (piwnica, lodówka, temp. 0–5°C). Niska temperatura spowolni fermentację.
Tak przygotowana kapusta, szczelnie zamknięta i zabezpieczona sokiem, zachowuje świeżość przez wiele miesięcy.

Na tych fotografiach powyżej można zobaczyć jak ja w tym roku kisiłem. Robiłem to na działce, pogoda była piękna.
Gdy kapusta posypana solą miękła, ja w tym czasie zbierałem grzyby - foto grzybów poniżej.
Kapustę z dużego pojemnika przełożyłem do słoików.
Pod tym linkiem poniżej jest materiał jak kisiłem w innych latach.
Kapusta kiszona - wersja pierwsza

W czasie kiszenia kapusty była piękna pogoda, co pokazuję na poniższych fotografiach. Słoneczko mocno przygrzewało, a liście już zaczęły przybierać kolory jesieni – od żywego żółtego, przez ciepłe pomarańcze, aż po głęboką czerwień. Te barwne akcenty sprawiały, że krajobraz wyglądał jak malarskie płótno, a każdy krok w ogrodzie umilał delikatny zapach świeżo skoszonej trawy i dojrzewających owoców.
Miałem trochę czasu, który wykorzystałem na zbieranie grzybów. Wyruszyłem do pobliskiego lasu, który w tej porze roku tętnił życiem.
Pomiędzy pniami drzew widać było grzyby w różnych kształtach i kolorach – niektóre z nich były jak małe skarby, czekające, by je odkryć. Z zachwytem obserwowałem, jak kapelusze niektórych borowików błyszczały w słońcu, podczas gdy inne, bardziej skromne, ledwo wystawały z mchu.
Każdy grzyb, który znalazłem, wzbudzał moją radość i ekscytację. Grzyby wylądowały w koszyku, a ja wróciłem do kiszenia kapusty.
Ta chwila łączenia skarbu lasu z tradycją domowego przetwórstwa sprawiła, że czułem się w pełni związany z naturą.
Witryna stołu wypełniła się aromatycznymi przyprawami oraz świeżo zakiszoną kapustą, która obiecywała smakowite potrawy na zimowe dni.
To był czas, który na długo pozostanie w mojej pamięci – czas radości, pracy na świeżym powietrzu i bliskości ze światem przyrody.

Powyższe fotografie przedstawiają mój pobyt na działce następnego dnia, po intensywnym kiszeniu kapusty, które zajmowało mi większość poprzedniego dnia. Dziś, wykorzystując piękną, złotą jesienną pogodę, postanowiłem zrelaksować się na świeżym powietrzu.
Zaraz po przyjeździe wsłuchałem się w odgłosy natury, a liście drzew szumiące na wietrze tworzyły kojącą melodię.
W powietrzu unosił się jesienny zapach, co jeszcze bardziej umilało mi czas spędzony w otoczeniu przyrody.
Po chwili relaksu przyszedł moment na przygotowanie obiadu.
Wykorzystałem świeże składniki, które zebrałem wcześniej z własnego ogródka – ziemniaki, pomidory i zioła, które niosły ze sobą smak lata przeplatany jesienią. Gotowanie na świeżym powietrzu miało zupełnie inny wymiar; każdy kęs potrawy smakował podwójnie lepiej, a przyjemność z jedzenia była potęgowana przez malownicze otoczenie.
Zachwyt nad pięknem otaczającej mnie natury sprawił, że czas minął niepostrzeżenie. Zanim się zorientowałem, zaczęło się ściemniać, a ja przygotowywałem się do powrotu, pakując swoje rzeczy w blasku księżyca.
Jego srebrny blask tworzył magiczną atmosferę, a widok rozgwieżdżonego nieba przypomniał mi, że dni spędzone na działce są dla mnie niezwykle cenne.
Zadbam o to, by jak najprędzej znów tu wrócić, zanurzyć się w tym błogim relaksie i obcować z naturą, która zawsze mnie inspiruje i wycisza.
Jeszcze jest trochę do zrobienia w ogrodzie i lesie przed zimowym okresem.

Przecier pomidorowy

👉Przecier pomidorowy - ekspresowe wykonanie z ostatnich pomidorów
Foto poniżej, to przecier zrobiony z tego roku (wrzesień 2026)

Domowy przecier pomidorowy najlepiej robić w sierpniu i we wrześniu, czyli w pełni oraz u schyłku sezonu gruntowego.

UWAGA ! Jeżeli nie chcemy długo odparowywać wody z przecieru to po kilku minutach od zagotowania, możemy zebrać z wierzchu płynną substancję prosto do buteleczek jako napój pomidorowy.

Kiedy zbierać i kupować pomidory
• Sierpień i wrzesień: To czas, kiedy polskie pomidory gruntowe dojrzewają w słońcu i są najtańsze.
• Koniec sezonu: Owoce pod koniec lata są najbardziej dojrzałe, a nawet lekko przejrzałe.
• Więcej słodyczy: Takie mocno dojrzałe pomidory mają w sobie więcej naturalnego cukru i mniej kwasu, dzięki czemu przecier smakuje najlepiej.

Jakie pomidory wybrać
• Mięsiste odmiany: Wybieraj pomidory, które mają dużo miąższu, a mniej soku i pestek (np. podłużne typy Roma lub San Marzano). Ja w tym roku robiłem przecier z pomidorów malinowych i wyszedł bardzo dobry.
Lekko miękkie owoce: Do przecieru idealnie nadają się też owoce bardzo miękkie, po odcięciu ewentualnych uszkodzeń.

Pełny opis jak zrobiłem przecier pomidorowy w linku na początku tego wpisu.

Przetwory w leśnym ogrodzie oraz inne niespodzianki

Przygotowywanie przetworów bezpośrednio na świeżym powietrzu to doskonały sposób na połączenie pożytecznego z przyjemnym.
Robienie ogórków kiszonych i korniszonów prosto w ogrodzie pozwala całkowicie wyeliminować problem bałaganu w kuchni, a cały proces staje się relaksującym rytuałem.

Przetwory w ogrodzie – idealny sposób na domowe weki bez bałaganu w kuchni. Robienie ogórków kiszonych i korniszonów bezpośrednio w ogrodzie to niezwykle wygodny i praktyczny sposób na przygotowanie zimowych zapasów.
Największą zaletą tego rozwiązania jest brak konieczności późniejszego sprzątania domowej kuchni – zacieki z solanki, rozsypana wszędzie gorczyca czy obierki zostają na zewnątrz, gdzie znacznie łatwiej utrzymać porządek.
Przeniesienie całego procesu na świeże powietrze zamienia rutynowy obowiązek w prawdziwą formę aktywnego wypoczynku.
Dodatkowym, unikalnym atutem jest lokalizacja naszego ogrodu, który położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie lasu.
Piękna, słoneczna pogoda, wszechobecny zapach sosen oraz intensywny aromat świeżych przypraw – kopru, czosnku i chrzanu – tworzą niepowtarzalny klimat.
Taka sceneria sprzyja głębokiemu relaksowi, sprawiając, że praca przy słoikach staje się czystą przyjemnością i idealną odskocznią od codziennego pośpiechu.

Kolejny weekendowy pobyt na działce upłynął pod znakiem intensywnych prac remontowych i ogrodowych rewolucji. Głównym punktem planu była naprawa masywnych słupków podtrzymujących skrzydła bramy wjazdowej, które po zimie straciły swoją stabilność.
Choć zadanie to wymagało sporo siły fizycznej, odpowiednich narzędzi i precyzji, satysfakcja z dobrze wykonanej pracy zrekompensowała każdy trud.
Brama zyskała nowe, solidne oparcie i w końcu zaczęła otwierać się lekko i płynnie.

Prawdziwą metamorfozę przeszły jednak ławki ogrodowe, które dotychczas wyglądały na nieco nadgryzione zębem czasu.
Po dokładnym oczyszczeniu i zeszlifowaniu starej powierzchni, pokryto je świeżą warstwą farby.
Ławki uzyskały nowy, piękny, błękitny kolor, który idealnie skomponował się z soczystą zielenią otaczającej trawy i kwiatów.
Choć początkowe zmagania z ciężką bramą i jej elementami konstrukcyjnymi były wymagające i dały się we znaki, to późniejszy etap przyniósł upragnione odprężenie.
Malowanie drewna w pełnym słońcu, wśród kojącego śpiewu ptaków i szumu drzew, okazało się nie tyle obowiązkiem, ile czystą przyjemnością i formą aktywnego odpoczynku na świeżym powietrzu.

Nowa ozdoba leśnej działki

W tym roku nasza działka zyskała zupełnie nowy element, który całkowicie odmienił jej charakter – stanął na niej elegancki pawilon ogrodowy. Aby dodać mu przytulności, na konstrukcji czterech solidnych podpór zawiesiliśmy zwiewne, dekoracyjne firany.
Lekki materiał subtelnie falował na wietrze, tworząc romantyczny, niemal wakacyjny klimat. Pawilon okazał się strzałem w dziesiątkę podczas tegorocznego, niezwykle upalnego lata.
Co prawda, nawet bez niego nie brakowało nam schronienia przed słońcem. Działka jest położona w otulinie gęstego lasu, który sam w sobie rzuca głęboki cień i przynosi kojący, naturalny chłód w najbardziej skwarne dni.
Niemniej jednak, to właśnie ten namiot ogrodowy stał się centralnym punktem spotkań i dodał całemu miejscu niepowtarzalnego uroku, stając się idealną oazą do popołudniowej kawy.
Sielankę przerwał jednak jeden z letnich, gwałtownych frontów pogodowych. Konstrukcja niestety nie wytrzymała uderzenia porywistej wichury i została dosłownie porwana przez prąd powietrza, lądując niefortunnie głęboko w gałęziach pobliskich drzew.
Wyciągnęliśmy z tej lekcji cenną lekcję na przyszłość.
Po hucznym powrocie pawilonu na swoje stałe miejsce, nogi namiotu zostały natychmiastowo i solidnie obciążone, aby żadna kolejna nawałnica nie była mu już straszna.

Te powyższe fotografie doskonale pokazują klimat naszej działki i nie ma potrzeby ich opisywania. Niech każdy sam wczuje się w to miejsce.

A na tych zdjęcia widać mały system do zbierania wody.
Na nasze potrzeby pompa akumulatorowa jest wystarczająca. Jest mała, lekka i zajmuje mało miejsca w bagażniku samochodu. Ostatnie lata z małą ilością opadów stanowią istotny problem w utrzymaniu roślin w dobrym stanie.

Susza również spowodowała, że nawet grzybów nie ma, a przecież wrzesień do najlepszy miesiąc na grzybobranie.

Na ostatnim zdjęciu widać liczne, dachówkowato ułożone owocniki grzybów nadrzewnych rosnące na pniu obumarłej brzozy. Gatunek ten to najprawdopodobniej niszczyk liściastodrzewny.
Charakterystyka niszczyka liściastodrzewnego:
Siedlisko: Jest saprotrofem, co oznacza, że rośnie na martwym drewnie drzew liściastych – ze szczególnym upodobaniem właśnie do brzóz, dębów czy buków.
Wzrost: Tworzy spektakularne, masowe kolonie złożone z setek małych, leżąco-odgiętych kapelusików, które potrafią pokryć cały pień drzewa.
Wygląd: Młode owocniki charakteryzują się wyraźną, fioletowo-liliową krawędzią oraz porami o tej samej barwie na spodzie kapelusza. Z wiekiem (i pod wpływem słońca) grzyb blednie, stając się szarobiały lub kremowy, co widać na większości okazów ze zdjęcia.
Starsze osobniki mogą też lekko zzielenieć z powodu porastających je glonów.
Grzyb ten jest niejadalny. Jego miąższ jest niezwykle łykowaty, skórzasty i cienki niczym pergamin, przez co nie ma żadnej wartości kulinarnej.
Gatunkiem o bardzo podobnym sposobie wzrostu jest również popularny wrośniak różnobarwny, jednak niszczyk liściastodrzewny na brzozie występuje niezwykle powszechnie i jest głównym "sprawcą" tak gęsto obrośniętych pni.