馃憠 POLECANY WPIS

Kleszcze w ogrodzie i kleszczowe mity oraz co jest prawd膮

Na samym dole tego wpisu jest link do filmu - kleszcz kontra mr贸wki. Jak mr贸wki zareagowa艂y na kleszcza w mrowisku. 呕ywicielami kleszczy...

Pokazywanie post贸w oznaczonych etykiet膮 kawa. Poka偶 wszystkie posty
Pokazywanie post贸w oznaczonych etykiet膮 kawa. Poka偶 wszystkie posty

niedziela, 25 pa藕dziernika 2026

Jak zrobi膰 kaw臋 bez goryczki w kawiarce?

Moja przygoda z kawiark膮 zacz臋艂a si臋 od otrzymania jej w prezencie. Kilka razy testowa艂em walory smakowe zaparzanej w niej kawy. 殴r贸d艂o temperatury to palnik kuchni gazowej. Jednak picie takiej kawy co艣 mi nie pasowa艂o. Smak zwyk艂ej parzonej w kubku lepiej mi odpowiada, nawet z r贸偶nych ekspres贸w nie trafia w m贸j smak. Zwyk艂a parzucha nie psuje smaku kawy, czuj臋 po prostu jej smak. Tak samo smak os艂odzonej herbaty, czu膰 smak cukru, kt贸ry zaburza bukiet naparu herbacianego.

Dobra, Wr贸膰my do naszej kawiarki. Moje odczucia picia kawy z kawiarki to: jaka艣 taka gorzkawa o smaku spalenizny. No i kawiarka znikn臋艂a z pola widzenia ukryta gdzie艣 g艂臋boko w szafce kuchennej. Po jakim艣 czasie zabra艂em j膮 na dzia艂k臋 i w plenerze przygotowa艂em kaw臋, gotuj膮c j膮 na piecyku. Niestety i tu te偶 kawa z kawiarki nie spe艂nia艂a moich oczekiwa艅. Znowu zosta艂a schowana.

Pewnego raz przegl膮daj膮c neta, w oczy rzuci艂 mi si臋 nag艂贸wek:
Jak parzy膰 kaw臋 w kawiarce
1. Dowiedzia艂em si臋, 偶e do kawiarki trzeba wsypa膰 艣wie偶o 艣rednio zmielon膮 kaw臋, ale jej nie ubija膰. Akurat o tym, 偶e przed parzeniem kawy trzeba j膮 wsypa膰 do kawiarki.
Z netu: Sitko wype艂nij lu藕no do kraw臋dzi, wyr贸wnaj palcem, ale nie ubijaj. Ubita kawa stawia op贸r, przez co woda przechodzi przez ni膮 zbyt wolno i osi膮ga zbyt wysok膮 temperatur臋.
To prowadzi do goryczy, kt贸r膮 wielu ludzi mylnie uwa偶a za charakterystyczn膮 cech臋 kawiarki. Pozosta艂a kwestia, jak膮 wybra膰 kaw臋 do kawiarki i dopasowania jej ziarnisto艣ci. Musz臋 osobi艣cie wypr贸bowa膰, na jak膮 grubo艣膰 j膮 zmieli膰 w m艂ynku.

Jaka kawa do kawiarki?

Ziarno, palenie, mielenie. M膮dro艣ci wyszukane, ale nie z AI (SI). Na smak kawy nie wp艂ywa model kawiarki, tylko z jakich ziaren j膮 przygotujemy, zanim trafi do sitka kawiarki. Odradzam kupowania ju偶 gotowej zmielonej kawy, bo przewa偶nie jest zmielona zbyt drobno, mog艂a by膰 palona wiele miesi臋cy temu i dlatego straci艂a wi臋kszo艣膰 aromatu.
Najlepiej kupi膰 艣wie偶o palon膮 kaw臋 ziarnist膮 sprawdzaj膮c na opakowaniu dat臋 jej palenia. Najlepiej smakuje w ci膮gu 7-30 dni po paleniu (w praktyce mo偶e to by膰 trudne, chyba 偶e pijemy du偶o kawy i w ci膮gu miesi膮ca j膮 zu偶yjemy). Wa偶ne jest, 偶eby j膮 mieli膰 tu偶 przed parzeniem.
Teoretycznie do kawiarki zastosujmy palenie 艣rednie lub 艣rednio-ciemne. Podczas kr贸tkiego zaparzania nie robi si臋 kwa艣na. Jasno palone kawy, zaparzane w kawiarce mog膮 by膰 cierpkie. Mielenie powinno by膰 za drobne, tylko 艣rednie lub grubsze.

Nast臋pna kwestia, o kt贸rej nie wiedzia艂em to, 偶eby do zbiornika na wod臋, wla膰 gor膮c膮 wod臋, niezimn膮 (zawsze wlewa艂em zimn膮) do wysoko艣ci zaworu bezpiecze艅stwa.
Zimna woda wlana do zbiornika powoduje, 偶e zanim dojdzie do jej wrzenia, ca艂a kawiarka nagrzewa si臋 razem z kaw膮, kt贸ra jest jakby ponownie palona na rozgrzanym sitku kawiarki. Up艂ynie troch臋 czasu, zanim zacznie przechodzi膰 przez kaw臋, kt贸ra zd膮偶y ju偶 nabra膰 goryczki. Gor膮ca woda skraca ten czas do minimum i tak parzona kawa jest pozbawiona gorzko艣ci, bo nie zd膮偶y艂a si臋 ponownie podpiec na sitku kawiarki.
Wa偶na jest te偶 moc ognia. Za du偶a temperatur powoduje gwa艂towny wzrost ci艣nienia, wtedy woda przelatuje przez kaw臋 zbyt szybko i w zbyt wysokiej temperaturze. Ma艂y ogie艅 daje r贸wny przep艂yw i lepszy smak kawy.
Nie trzymamy kawiarki na ogniu do samego ko艅ca, bo ostatnie krople, kt贸re wyp艂ywaj膮 z sykiem i bulgotaniem, to nie woda, tylko para. Para wyci膮ga z fus贸w to, co najgorsze: gorycz, spalone nuty i to psuje na smak ca艂ego naparu kawy.

Ze wzgl臋du na wlan膮 do dolnego zbiornika kawiarki gor膮c膮 wod臋, kawiark臋 skr臋camy, trzymaj膮c j膮 przez 艣ciereczk臋 lub za艂o偶on膮 grubsz膮 r臋kawic臋.
Po przeczytaniu tekstu powy偶ej przeczytaj ju偶 uporz膮dkowana tre艣膰 poni偶ej.
Oto jak przygotowa膰 kaw臋 w kawiarce, krok po kroku:
1. Na pocz膮tek zagotuj wod臋 w czajniku, a nast臋pnie przelej j膮 do dolnej cz臋艣ci kawiarki, uwa偶aj膮c, aby nie przekroczy膰 poziomu zaworu bezpiecze艅stwa.
2. Umie艣膰 sitko w kawiark臋 i wsyp do niego kaw臋 tak, aby si臋ga艂a kraw臋dzi. Pami臋taj, aby jej nie ubija膰, tylko wyr贸wna膰.
3. Dokr臋膰 mocno g贸rn膮 cz臋艣膰 kawiarki, trzymaj膮c doln膮 cz臋艣膰 za pomoc膮 艣ciereczki, poniewa偶 mo偶e by膰 gor膮ca.
4. Ustaw kawiark臋 na najmniejszym palniku i na ma艂ym ogniu, pozostawiaj膮c pokrywk臋 otwart膮.
5. Gdy kawa zacznie wyp艂ywa膰 do g贸rnego pojemnika w formie ciemnej stru偶ki, uwa偶nie obserwuj, bo gdy stanie si臋 ja艣niejsza i zacznie bulgota膰, musisz zdj膮膰 j膮 z ognia.
6. Po zdj臋ciu z palnika op艂ucz doln膮 cz臋艣膰 zimn膮 wod膮 lub postaw j膮 na mokrej 艣ciereczce, by przerwa膰 proces parzenia. Nast臋pnie wymieszaj kaw臋 w g贸rnej cz臋艣ci kawiarki (dzbanka) i wlej do fili偶anek.
Ca艂y proces zajmuje zazwyczaj od 3 do 5 minut. Je艣li trwa d艂u偶ej, mo偶e to oznacza膰, 偶e ogie艅 jest zbyt ma艂y lub kawa jest zbyt drobno zmielona. Przez kaw臋 zbyt drobno zmielon膮 wodzie trudniej si臋 przecisn膮膰.
Czy mo偶na zasypa膰 kawy na p贸艂 kawiarki?
Zalecane jest unikanie parzenia tylko po艂owy kawiarki. Urz膮dzenie to zosta艂o zaprojektowane tak, aby dzia艂a膰 optymalnie przy pe艂nym sitku i zbiorniku. Przy u偶ywaniu tylko po艂owy wsadu woda przechodzi przez zbyt ma艂膮 ilo艣膰 kawy, co skutkuje wodnistym naparem. Je艣li potrzebujesz mniej kawy, lepiej zainwestowa膰 w mniejszy model.

Czy kawiarka z aluminium jest bezpieczna?

Tak, kawiarki aluminiowe s膮 bezpieczne w u偶yciu. Aluminium pokryte jest naturaln膮 warstw膮 tlenk贸w, kt贸ra nie wchodzi w reakcj臋 z kaw膮. Wa偶ne jest jednak, aby unika膰 mycia ich detergentami lub w zmywarce, poniewa偶 mo偶e to zniszczy膰 t臋 ochronn膮 warstw臋. Je艣li kto艣 woli nie przejmowa膰 si臋 tymi kwestiami, lepszym wyborem mo偶e by膰 model ze stali nierdzewnej.
Wyposa偶ony w tak膮 wiedz臋 spr贸buj臋 jeszcze raz zaparzy膰 kaw臋 w kawiarce. Mog臋 mie膰 problem z uzyskaniem optymalnej temperatury, bo w piecyku (koza) na dzia艂ce nie b臋dzie z tym 艂atwo. To nie palnik kuchenki gazowej. Mam plan regulowania temperatury przy pomocy fajerek lub podk艂adki kamiennej.
Mo偶e jeszcze w tym roku uda mi si臋 to zrobi膰. Oczywi艣cie uzupe艂ni臋 ten post, uzupe艂niaj膮c ca艂膮 operacj臋 parzenia kawy w kawiarce oraz czy te porady przynios艂y po偶膮dany efekt.

艣roda, 3 stycznia 2024

Kawa z zim膮

馃憠 Kt贸r膮 kaw臋 wybra膰 i kt贸ra jest mniej kwa艣na
馃憠 Arabika czy Robusta
馃憠 Czy kawa wyp艂ukuje magnez
馃憠 Kawa zielona, rozpuszczalna, liofilizowana, zbo偶owa
馃憠 Jakich kaw unika膰

馃毄 Pod tym linkiem Czy kawa na pusty 偶o艂膮dek szkodzi?

Tytu艂 przewrotny tak jak i pogoda. Zamiast 艣niegu pada deszcz, jest pochmurno, szaro. Pij臋 kaw臋 i stwierdzi艂em, 偶e niewiele o niej wiem. Poszuka艂em, poszpera艂em i przygotowa艂em najbardziej istotne wg mnie w艂a艣ciwo艣ci kawy. Zdj臋cia nie z tej zimy, ale s膮 dla przypomnienia. Zapraszam na tekst o kawie pod zdj臋ciami.
oszronione drzewa
szron
li艣cie w szronie
zach贸d s艂o艅ca zim膮
Jak膮 kaw臋 wybra膰? Kt贸ra kawa jest mniej kwa艣na?
Z kaw膮 jest tak samo, jak z herbat膮, ka偶dy poszukuje swojego smaku. Wiecznie zielone krzewy i drzewa wyst臋puj膮ce w 104 gatunkach, z kt贸rych uzyskuje si臋 ziarna z pestek czerwonych owoc贸w wykorzystywanych do produkcji kawy?
Ka偶dy gatunek ma sw贸j smak i zapach (cz臋sto s膮 to podobne parametry), ale w Polsce naj bardziej znane s膮 kawy z ziaren Arabiki i Robusty.
Najciemniejsza kawa palona ma mocniejszy i bardziej gorzki smak. Mocn膮 kaw臋 uzyskujemy z dw贸ch sto艂owych 艂y偶ek kawy zaparzonych w 150 ml wody. Najszybciej zaparza si臋 kawa drobno zmielona.
Arabika czy Robusta
Arabika ma intensywny pi臋kny zapach, ale delikatny smak co przyczynia si臋 do jej najwi臋kszej popularno艣ci. Zaparzona kawa z Arabiki ma ma艂o kofeiny (ok. 1,5%) i dlatego jest ma艂o pobudzaj膮ca. Arabica posiada du偶o lipid贸w i wi臋cej cukru ni偶 Robusta, co wp艂ywa na jej aromat.
Je偶eli w naszej zaparzonej kawie wyczuwamy gorycz, to oznacza, 偶e woda mia艂a za wysok膮 temperatur臋. Kaw臋 najlepiej parzy膰 w temperaturze od 88 do 95 do 88°C.
ziarna kawy, kawa
Robusta zawiera ok. 2,7% kofeiny i jest bardziej pobudzaj膮ca od Arabiki. Z powodu bardziej kwa艣no cierpkiego smaku Robusta jest ta艅sza od Arabiki i przewa偶nie jest dost臋pna w mieszance z innymi gatunkami.

Najdro偶sza kawa "Kopi luwak" pozyskiwana jest z odchod贸w 艁askun贸w (luwak贸w). Niestety zysk dla producent贸w tak samo, jak i przy innych produkcjach 偶ywno艣ci (fermy drobiu itd.) jest dla tych zwierzak贸w niezbyt dobry. Luwak lubi je艣膰 drobne insekty, li艣cie, owoce a owoce kawowca s膮 jego ulubionym przysmakiem. Uk艂ad trawienny luwaka sta艂 si臋 jego przekle艅stwem? Ciasna klatka, du偶o kofeiny i wypr贸偶nianie si臋 na akord z nadtrawionymi (sfermentowa艂y w przewodzie pokarmowym) ziarnami kawy. Opr贸cz przyjemno艣ci picia kawy i pobudzenia organizmu kawa mo偶e dobrze wp艂ywa膰 na zdrowie, m.in. poprawia pami臋膰 o koncentracj臋.
Kawa to 藕r贸d艂o antyoksydant贸w, kt贸re neutralizuj膮 wolne rodniki, co pomaga chroni膰 przed niekt贸rymi chorobami nowotworowymi. Kofeina, teofilina dobrze dzia艂a na centralny uk艂ad nerwowy, zmniejsza ryzyko wyst膮pienia choroby Parkinsona i Alzheimera oraz cukrzycy typu 2. Kofeina z kawy zaczyna si臋 wch艂ania膰 po ok. 15 minutach od wypicia kawy. To tylko cz臋艣膰 dobroczynno艣ci z picia kawy, ale nie ka偶dy mo偶e j膮 pi膰, np. przy chorobie refluksowej. Kawa nie nadaje si臋 do popijania branych lek贸w. Mo偶e sprzyja膰 rozwojowi wrzod贸w 偶o艂膮dka z powodu pobudzania wydzielania kwasu solnego. Dzienna dawka kofeiny dla zdrowej doros艂ej osoby nie powinna przekroczy膰 600 mg.

Czy kawa wyp艂ukuje magnez z organizmu?
Po wypiciu kawy zwi臋ksza si臋 wydalanie magnezu z moczem. Kofeina zawarta w kawie powoduje utrat臋 kilku mg magnezu na dob臋, ale poniewa偶 kawa jest te偶 藕r贸d艂em magnezu, kt贸rego fili偶anka kawy dostarcza wi臋cej, ni偶 jest go wyp艂ukanego.
Kawy
Kawa zielona to kawa nie palona, kt贸ra ma r贸wnie偶 dobre w艂a艣ciwo艣ci: przy艣piesza metabolizm, dodaje energii, mo偶e obni偶a膰 ci艣nienie krwi, pomaga utrzyma膰 prawid艂owy poziom cholesterolu. Kawa zielona nie zawiera w og贸le akrylamidu, bo nie jest palona.
fili偶anka, kawa
Kawa rozpuszczalna wytwarzana jest z ziaren kawy, kt贸re r贸wnie偶 s膮 wypalane i bardzo drobno mielone. W nast臋pnym kroku produkcji ta kawa zaparzana jest w niewielkiej ilo艣ci wody pod wysokim ci艣nieniem i zostaje wysuszona w wysokiej temperaturze.
Przy produkcji kawy rozpuszczalnej wykorzystuj臋 si臋 te偶 proces liofilizowania, przy kt贸rym w czasie suszenia nie stosuje si臋 wysokich temperatur. Tak otrzymana kawa ma lepsz膮 jako艣膰 oraz bardzo 艂adnie pachnie. Dobra kawa rozpuszczalna jest tak samo dobra, jak mielona, oczywi艣cie trzeba mie膰 umiar w ilo艣ci wypitej kawy.
Kawa rozpuszczalna mo偶e by膰 wyprodukowana z ziaren o gorszej jako艣ci. Kawa rozpuszczalna to jest ekstrakt kawy naturalnej o 艂agodniejszym dzia艂aniu i smaku oraz mo偶e zawiera膰 dwa razy wi臋cej przeciwutleniaczy ni偶 kawa naturalna. Kawa rozpuszczalna ma mniej cholesterolu ni偶 ta naturalna, ale to i tak s膮 to nie istotne ilo艣ci.

Jakich kaw unika膰
Unikajmy kaw, kt贸re w swoim sk艂adzie maj膮 r贸偶ne dodatki, np. te w saszetkach „2 w 1” i „3 w 1”, kt贸re raczej s膮 napojem kawowym z du偶膮 ilo艣ci膮 EEEEEE.
Kawa zbo偶owa
Produktem bazowym kawy zbo偶owej przewa偶nie s膮 pra偶one ziarna zb贸偶 偶yta, pszenicy, j臋czmienia. Do kawy zbo偶owej dodawane s膮 r贸偶ne dodatki, kt贸re wp艂ywaj膮 na jej smak i aromat: cykoria, burak, 偶o艂臋dzie, g艂贸g, topinambur, korze艅 mniszka lekarskiego, 艂ubin, melisa i wiele innych. Kawa zbo偶owa to 藕r贸d艂o substancji od偶ywczych i prozdrowotnych: b艂onnik pokarmowy, selen, magnez, potas, fosfor, cynk, witaminy z grupy B oraz ma ma艂o kalorii (100 ml kawy ma 4 kalorie).
Kaw臋 zbo偶ow膮 mog膮 j膮 pi膰 osoby w ka偶dym wieku oraz osoby z nadci艣nieniem, nadkwasot膮, chorobami nerek, 艣ledziony, trzustki. Obni偶a poziom cholesterolu we krwi, wspomaga trawienie, neutralizuj膮 wolne rodniki, redukuje refluks i zgag臋. Wybierajmy kaw臋 zbo偶ow膮 bez sztucznych dodatk贸w.
Niestety w kawie zbo偶owej jest wi臋cej akrylamidu ni偶 w innych kawach oraz ma wysoki indeks glikemiczny - 60.